Çeviri: ladyas & hasangdr & Nehirin~
Bu onuru kaybettiklerimiz için kabul ediyorum...
...ki onların ölümü bizim yolumuzu açıyor.
Onurları için, çaresizlik içinde küçümsenmekten harekete geçmiş...
...20 milyondan fazla Amerikalı siyahi erkek ve kadın için...
Bu olmamış.
Corrie. Bu olmamış.
- Ne o? - Kravat. Olmamış.
Kravat değil o canım. Bir askot.
Evet, ama genellikle aynı kurallar geçerlidir değil mi?
Olmamış.
Olmamış mı, yoksa beğenmedin mi?
- Duruşunu beğenmedim. - Seçkin işi ve kibar görünüyor.
Demek istediğimi anlıyorsun. Sanki lüks içinde yaşıyormuşuz gibi.
Böyle giyiniyorum, insanlar eve döndüğünde...
Bu uygun değil.
Kardeşlerin eve gelip beni böyle görmelerini bekleyelim.
- İyi gülecekler. - Bırak gülsünler.
Birkaç günlüğüne uzaklaşmak suç değil Martin.
- Uzaklaşmak iyidir, öyle mi? - Evet. Gerçekten öyle.
Buraya bak.
Küçük bir yerde papaz olacağım. Bir kolej şehrinde.
Küçük bir kiliseye önderlik edeceğim. Ders vereceğim.
Belki arada konuşma toplantısı.
Ben de faturalarımızı ödeyeceğim...
...özellikle de kendi evimizin ipotekli borcunu.
Muhteşem.
Yakışıklı oldun.
Bütün bunların yanında...
...Martin Luther King kendi hayalinden bahsetti.
Bizlerin...
...ve dünyadan birçok insanın paylaştığı bir hayalden.
Adalet için kararlı bu kahramana...
...Oslo, Norveç'in Nobel Komitesi...
...1964 Barış Ödülünü veriyor.
Bu onuru kaybettiklerimiz için kabul ediyorum...
...ki onların ölümleri bizim yolumuzu inşa etmektedir.
Onuru ile harekete geçmiş 20 milyondan fazla Amerikalı siyahi için...
...kabul ediyorum.
Birlikte inanıyoruz ki...
...üstünlük yanılsamasının zarar verdiklerini...
...eşitlik gerçeği besleyebilir.
Söz veriyorum. Korkulacak hiçbir şey yok.
Hızlıdır. Papaz da hemen dibinizdedir.
Evet ama mesele saçını ıslıyor olması.
Saçımı düzleştirdim ve suya değer değmez mahvoldu.
Annemin dediği gibi bone giymeliymişim.
Washington Yürüyüşü'nde...
...Coretta Scott King'in yaptığı gibi saçımı yapabilir mi diye anneme sordum.
Ama yetişkin işi olduğunu söyledi. - Onun saçına bayılıyorum.
Bigudi kullanmadığını duydum. Kendinden öyleymiş.
Ama inceledim. Nasıl yaptığını biliyorum.
Ortadan ayırıyor ve sonra--
Annie Lee Cooper!
Çabuk ol. Bütün gün bekleyemem.
Huzurevinde Bay Dunn'a bakıyorsun, doğru mudur?
Evet.
Kızlarından birinin burada işler karıştığını söylediğimde...
...yaşlı Dunn ne diyecek merak ediyorum.
Bir şey karıştırdığım yok. Oy vermek için kaydolmaya çalışıyorum sadece.
Bu kez hepsi tamam. - Ben tamam dediğimde tamamdır.
Anayasanın önsözünü oku. Önsöz ne biliyor musun?
Biz, Birleşik Devletler halkı...
...daha harika bir birlik oluşturmak...
...adaleti tesis etmek...
...yurt içi huzuru sağlamak...
...ortak savunmayı sağlamak, genel refahı arttırmak için...
Alabama'da kaç tane il hâkimi var?
Altmış yedi.
Adlarını söyle.
REDDEDİLDİ.
Halletmedik mi? Halletmedik mi bunu?
Hiç bitecek mi bu? -Bilmiyorum Bay Başkan.
Kapsamlı bir plan halihazırda işliyor. Altı ay önce yasa geçti.
Tekrar tekrar söylüyorum, sabırsızlık sadece genel soruna zarar verir.
Biz... Amaca ulaşıyoruz. Sadece... Planı tekrarlamaya devam edelim.
Hayır, tekrarlama istemiyor.
"Bakın, bir hayalimin olduğunu söylemiştim ve isteseniz de...
...istemeseniz de hepsi gerçekleşiyor!" diyebileceği bir şey istiyor.
İstediği bu.
Bir kez olsun yönetime geçip...
...yaptığımız şeylerin başka yollarının da olduğunu göstermek istiyor.
Sayın Başkan, Dr. King.
- Sayın Başkan. - Dr. King.
Şunu söyleyeyim. Uzun herifin tekiyim...
...ama yeni Nobel kazanmış birine bu kadar yakınım...
...ve son zamanlarda topladığın diğer bütün ıvır zıvırlardan sonra...
...göğsü kabarmış yavru köpek gibi hissediyorum.
Teşekkür ederim Bay Başkan.
- Bay White. - Dr. King. - İyiyim.
Şunu diyeyim, ırk ayrımını bitiren...
...1964 Yasası'nı imzaladığım an hayatımın en gurur verici anıydı.
Hayatımın en gurur verici anıydı, diyorum.
- Artık medeni haklar bildiğiniz gibi bu yönetimin önceliğidir. - Teşekkür ederim.
Bu engel ile yüzleşeceğiz...
...yoksa bu ülke bir yığın sorun biriktirmiş olur.
Beyaz Saray'da, yönetimimle resmi yetkili olarak...
...çalışma konusunda seni ikna edemediğimi görünce...
...senin gibi Eylem'e liderlik eden devlet adamıvari birinin burada olması...
...konusunda fena şanslı hissediyorum.
Senin liderlik etmeye devam etmeni istiyorum. Başka kimsenin değil.
Mücadeleci Malcolm X tiplerinden birinin değil.
Şimdi... Yardım etmek istiyorum. Nasıl edeyim söyle.
Bay Başkan...
...siyahi vatandaşlar için temel Amerikan hakkının...
...reddi hakkında konuşmak için özellikle buradayım.
Oy kullanma hakkı.
Pekâlâ... Teknik olarak...
Teknik olarak sahibiz. Evet, Bay Başkan.
Ama ikimiz de biliyoruz ki güneyde...
...siyahiler, sistematik yıldırma ve korkutma ile oy verme listelerinden...
...ve kabinlerinden uzak tutuluyorlar Bay Başkan.
Az önce nasıl yardım edebileceğinizi sordunuz.
Siyahilerin hiçbir engel olmadan...
...oy kullanma hakkını garanti eden federal yasalar istiyoruz.
Siyahilerin oy kullanma arayışlarının...
...onlarca yıldır süren reddi...
...ve inkarı azaltacak federal protokol istiyoruz.
Ve güçlü bir protokol uygulaması istiyoruz.
Yani... Bu iyi.
Ama... Güneyin çoğu hâlâ ırkçılığa son vermiyor.
İlkini bile kazanmadan başka bir mücadeleye başlamayalım.
Bir sonraki mücadele ne olmalı biliyor musunuz?
Yoksulluğu ortadan kaldırma. Ben buna "Yoksullukla Savaş" diyorum.
Politik bir öncelik.
Yoksulluk, ülkemde hedefimde olacak ve bu konuda yardım etmeni istiyorum.
Tüm renklerdeki insanlar için bu konularda büyük değişiklikler yapabiliriz.
Ve sizin de önemsediğinizi biliyorum, öyle değil mi?
Oy kullanma meselesi biraz beklemek zorunda kalacak.
- Bu... Bekleyemez Bay Başkan. - Nedenmiş?
Çünkü güneyde şu dört kızın da dahil olduğu ırk temelli...
...binlerce cinayet oluyor. - Biliyorum bunu--
Aynı zamanda hayret verici şu gerçeği de biliyorsunuz ki...
...ne zaman isterlerse bizi katleden suçlulardan biri bile...
...mahkum edilmedi.
Evet, bu noktada yapacak çok işimizin olduğunu biliyorum.
Bir mahkumiyet bile yok...
...çünkü tamamen beyaz seçmenler tarafından seçilen...
...beyaz yetkililerce korunmaktalar.
Mahkeme ile yüzleştikleri nadir durumlarda da...
...tamamen beyaz yargıçlar tarafından serbest bırakılmaktalar.
Tamamen beyazlar çünkü oy kullanma kaydınız yoksa...
...yargıç olamazsınız.
Pekâlâ Dr. King, kesinlikle düşünmem gereken konulara değindiniz.
Ama yönetimimiz bu meseleyi bir süreliğine bekletecek.
Sadece bir süreliğine, anlıyorsunuz ya.
Evet, Bay Başkan. Anlıyorum.
Selma olacak.
Bu akşamki kalabalık için büyük bir konuşma ayarladın mı doktor?
İlk önce neyin ne olduğunu görmemiz gerek Koca Adam.
Sadece nabız yoklamak için buradayız.
Tanrım. Ne diye bizi sürükledin be kadın?
Kendimize gelmemiz için 128 mil var beyler.
Sessizlik. Burası olmamız gereken yer.
Tam da burası önümüzdeki büyük mücadelenin yeri.
Sadece hayal edebiliyorum.
Ölmek için eli yüzü düzgün bir yermiş ama.
King, Abarnathy, Young, Orange ve kadın eylemci Diane Nash ile...
...Selma, Alabama'ya vardı. 10:12 a.m.
SADECE BEYAZLARA HİZMET VERİR. 1855'TEN BERİ.
- Bayan Nash. - Bay Bevel.
Doktor? Yer burası. Selma.
Buradakiler tarafından çok fazla ön hazırlık çoktan yapıldı. Ve hazırlar.
- Kardeş Boynton. -Bay Orange.
İyi günler.
Dr. King?
Kendimi tanıtabilir miyim? - Evet, tabii ki.
Hey!
Sorun yok. Sorun yok. Ben iyiyim.
Bu taraftan Dr. King.
Beyaz adam yumruk da atabiliyormuş.
Burası harika.
Martin Luther King hakkındaki FBI'ın güncel bilgisi nedir?
Selma'da saldırıya uğradığını duydum.
Bilgim birkaç kelime ile özetlenebilir.
King, politik ve ahlaki bir soysuz.
Öyle diyorsun J. Edgar. Bunu ciddiye almak zorundayım.
Ama eğer bir soysuz ise bildiğim şey...
...şiddete başvurmayan bir soysuz olduğudur.
Vatandaşlık Hakları Eylemi'ne onun liderlik etmeye devam etmesini istiyorum...
...şu kana susamış mücadelecilerinden birinin değil.
Şu anda bilmem gereken şey, bir sonraki adımının ne olacağı.
Bay Başkan...
...biliyorsunuz ki güç yoluyla kalıcı ve kesin olarak...
...adamları durdurabiliriz.
Farkındayım Bay Başkan.
Farklı bir yaklaşımı tercih ediyorsanız...
...karısıyla işbirliği yapabiliriz.
Evde çoktandır gerginliğin hüküm sürdüğünü biliyoruz.
Hareketi zayıflatabiliriz.
Aileyi parçalayabiliriz.
King Atlanta'daki konutuna geri döndü.
C. King ve çocuklarıyla beraberken. 13:24 p.m.
Alo.
Fazla uzun yaşamazsın.
Zenci çocuklarının kalp atışları durduğunda...
Aynı şey mi?
Ne zaman yola çıkıyorsunuz?
Sabah 5'te Selma'ya dönüyoruz.
İdeal konaklama yeri olduğu ortaya çıktı.
Önümüzde planlı tam iki hafta var.
Yapılacak az bir şey kaldı.
Anlıyorum.
O karayolu artık iyi. Birkaç saate oraya gidersiniz.
Oralarda da iyi insanlar vardır.
Açıkçası...
Ben o kadar iyi olmayanlar konusunda endişeliyim.
Şerif Jim Clark başımıza iş açacak gibi.
Kavga etmeden vazgeçmez diyorlar.
Biz savaşmadığımız için de...
...yani...
...ölmek için her yer gibi iyi bir yer sanırım.
Keşke böyle konuşmasan.
Sadece kötü etkisini azaltıyor.
Sen ve arkaşların bu konuda şaka yapabilirsiniz. Ama ben yapmam.
Haklısın. Özür dilerim.
Eşyaları çantana koyayım. O kadar erken gideceğini bilmiyordum.
Alo?
- Halie? - Martin.
Tanrı'nın Sesi'ni dinlemem gerekiyor.
Elbette Martin. Elbette.
# Aziz Tanrım #
# Elimi tut #
# Beni eve götür #
# Dayanmama izin ver #
# Yorgunum #
# Güçsüzüm #
# Takatim kalmadı # King'in Atlanta'daki konutundan siyahi sanatçı...
...Mahalia Jackson'la telefon görüşmesi. 09:07 p.m.
# Fırtınadan #
# Geceden #
# Tanrım, yürüt beni #
# Işığa #
- Selam! -Selam!
- Sully. - Kendine bir bak.
- Günaydın doktor. - Günaydın doktor.
- Yolculuk iyiydi? - İyi ve uzun.
İyi haber şu ki Richie Jean orada. Sizi bekliyor.
Zenci, işte söylemen gereken buydu.
- Marty amca! - Bakın şuna! Kızımız buradaymış!
Selam Richie Jean!
- Annesine benziyor. - Oynamaya git.
- Selam! - Selam Ralphy.
- Nasıl gidiyor? - Selam!
Seni görmek güzel tatlım.
Hey, gel buraya.
Tanrım, bunu görmek güzel!
Pekâlâ, fırında polenta var. Bugün kaç kişi bekliyoruz?
Şimdi, Kardeş Jackson... Grubumuz GHLK'yi biliyorsun, değil mi?
Güney Hristiyan Liderliği Kongresi?
Üst düzey GHLK liderlerimizden birkaçı bizimle olacak bu sefer...
...çünkü burada olmamız umduğumuzdan biraz daha uzun sürecek.
Bu, Muhterem C.T. Vivian.
Bütün GHLK kollarını koordine ediyor.
Hoş geldiniz. Tanıştığıma memnun oldum. Hoş geldiniz, hoş geldiniz.
Muhterem James Bevel.
- Nasılsınız hanımefendi? - İyiyim. Teşekkür ederim.
- James Orange. - Bu büyükçeymiş.
Sizi beslemek için yetecek yemeğimiz var mı bilmiyorum.
Bir bakalım o zaman. Buna ne dersiniz?
- Hey! İki tane James var. - Bana Jim diyebilirsiniz bacım.
- Benim için Orange iyidir hanımefendi. - Ya da Koca Adam!
Pekâlâ. Benim için uygundur.
- Bayan Jackson. Hosea Williams. - Ya da Castro!
Evet, uzun hikâye.
Polentanın biraz karıştırılması gerekiyor. Müsaadenizle?
Şimdi de buna burnunu sokarsın.
Diyet yapman gerekmiyor mu senin?
Birisi Juanita'yı arasın.
Telefon var! -Hey, bırak şu telefonu.
- Juanita? - Yapma doktor. Yapma...
- Yatıyorum doktor. İyi misin? - Evet bayım. İyi geceler.
Öğrencilerin şehirde olduğunu söylemek istedim.
- Yerel öğrenciler mi? - Hayır.
Şiddete Başvurmayan Öğrencileri Koordine Komitesi.
Tamam. ŞÖKK'deki genç arkadaşlarımız.
Bilmek iyi oldu. - Organize olmalarını söyleyen sendin.
Yabana atmamışlar.
Yarın bize keder vermezlerse şaşırma.
Halk bizi görmekten mutlu olabilir. Ama ŞÖKK'ü görmekten?
Kendi bölgelerinde olduğumuzu biliyorlar.
Genç ve hayat dolular. Kötü bir şey değil.
Hallolacaktır.
İyi geceler.
Montgomery'de otobüsleri boykot etme.
Birmingham'da ayrımcılık.
Montgomery'deki otobüsleri boykot etme.
Birmingham'da ayırımcılık.
Şimdi? Selma'da oy kullanma.
Bir mücadele bir sonrakine, o da diğerine ulaşmak için son bulur.
Böyle düşünürseniz, bu zorlu bir yoldur.
Ama ben öyle düşünmüyorum.
Bu çabaları, tek bir çaba olarak düşünüyorum.
Ve tek çabamız yaşamımız için.
Bir topluluk olarak yaşamımız. Bir ulus olarak yaşamımız.
Bizim yaşamlarımız.
Bunu yapabiliriz.
Yapmalıyız da!
Çocuklar görüyoruz...
...kendi kiliseleri içinde insanlığa karşı işlenmiş...
...en vahşi suçlardan birinin kurbanı oluyorlar!
Şimdi onlar kutsallar.
Bu özgürlük arayışında kutsal olanlar.
Ve hâlâ bizimle konuşuyorlar.
Bize, hepimize, tüm renkte ve inançtakilere diyorlar ki...
...bunu yapmalıyız.
Diyorlar ki Selma'nın...
...yüzde 50'den fazlası siyahi...
...ancak siyahilerin yüzde 2'den azının oy kullanıp...
...insanoğlu olarak kendi kaderlerine karar verebilmesi kabul edilemez.
Yerel beyaz liderlerin, seçim sandıklarından...
...bizi uzak tutmak ve sesimizi kısmak için...
...güçlerini kullandıklarını söylüyorlar.
Oy kullanmaya dair anayasal hakkımı kullanamadığım sürece...
...kendi yaşamımın yönetimi elimde olmaz.
Kendi kaderime karar veremem, çünkü başarılı olmamı değil de...
...dert çekmemi görmek isteyenler tarafından benim yerime karar verilir.
Bizden önce gidenler diyor ki, "Artık yeter!".
- Artık yeter! Artık yeter! - Artık yeter!
Bu protesto demek, yürüyüş demek...
...huzuru bozmak demek, hapis demek...
...risk demek! Ve bu zor iş!
Artık beklemeyeceğiz. Bize oy hakkımızı verin!
Doğru! Artık yeter!
Rica etmiyoruz. Talep ediyoruz.
- Oy hakkımızı verin! - Oy hakkımızı verin!
King ve GHLK, Selma'daki yerel siyahileri kışkırtıyor.
Yaklaşık 700 kişi katılım göstermiştir. 06:22 p.m.
Dr. King. The New York Times'dan Roy Reed.
Evet. Merhaba. Nasılsınız?
İyiyim bayım. Sorduğunuz için teşekkür ederim.
Dr. King, şiddeti kışkırtıyor olsanız da şiddet yanlısı olmayan biri misiniz bayım?
Buradayız, bizleri reddedenlere...
...karanlık köşelerde ve güç salonlarında... - Dr. King. Dr. King.
Memnun oldum bayım.
...eli sopalıları kullanmalarına artık izin vermeyeceğimizi söylemek için...
...protestoda bedenlerimizi kullanıyoruz.
Bunu apaçık gün ışığında yapıyoruz Bay Reed.
ŞÖKK bizimle mi değil mi beyler?
İnsanlarımızı buraya getirmemizi istiyorsunuz...
...ama karşılığında hiçbir şey vermiyorsunuz.
Burada bir tür taahhüt istiyoruz.
Saygılı bir şekilde konuşuyoruz tabii ki...
...iki yıldır şehirde seçmen kayıtlarıyla meşgul oluyoruz
Çok ilerleme kaydedemediniz, değil mi?
Belki öyle Sayın Papaz. Ama hâlâ buradayız.
Ne demek şimdi bu?
Gelecek ay bu zamanda olmayacaksınız!
- Bu delilik! - Tıpkı Albany'i terk ettiğiniz gibi.
Şu anda oradaki insanlar acınacak hâldeler. Sanki babaları evi terk etmiş gibi!
Açıklamaya çalıştığımız şey, Albany'de hepiniz--
Ne düşünüyorum biliyor musunuz? Belki de Selma'yı terk etmeliyiz.
Hemen! Bu ikisine bırakalım.
İki yıl sonra geri gelip ne kadar ilerlediniz görelim!
- Benim için uygundur. - Yeter bu kadar.
Şimdilik yeter.
Bunun için zamanım yok. Hiçbirimizin yok.
John.
James.
Örgütümüzün çalışma şekli açık.
Müzakere ederiz. Gösteri yaparız. Karşı koyarız.
Ve en iyi günlerimizde, muhaliflerimiz hata yaparak meseleye yardım ederler.
Dokuz ay Albany'deydik ve çok fazla hata yaptık.
Ama Şerif Laurie Pritchett hiç hata yapmadı.
Sakinliğini korudu, insani bir şekilde bizi tutukladı...
...insanları hapis araçlarına sedye üzerinde taşıdı.
Her gün.
Drama yoktu. - Kamera yoktu demek istiyorsun.
Aynen öyle.
Artık biliyorum, hepimiz anlıyoruz ki siz gençler...
...topluluk içinde uzun soluklu çalışmaya inanıyorsunuz.
Siyahilerdeki bilinci arttırmak için iyi işler yapmaya.
İyi bir taban çalışması.
Ne kadar takdir ettiğimizi size söyleyemem.
Ancak bizim yaptığımız, müzakere etmek...
...gösteri yapmak, karşı koymaktır.
Bunun da büyük bir kısmı, beyazlardaki bilinci arttırmaktır.
Ve özellikle Oval Ofis'te oturmakta olan beyaz adamın bilincini.
Şu anda, Johnson'ın başka işi var ve yapabilirse bizi görmezden gelecek.
Bunu durdurmanın tek yolu...
...her sabah ulusal basının ön sayfasında yer almaktan...
...ve her akşam Tv haberlerinde olmaktan geçer.
Ve bu drama gerektirir.
Şimdi...
John.
James.
Bir soruya cevap verin.
Bana buradaki şerifin Albany'deki Laurie Pritchett'a benzemediği söylenildi.
Birmingham'daki Bull Connor gibi koca cahil bir zorba kendisi.
Söyleyin bakalım. Selma'yı biliyorsunuz. Şerif Jim Clark'ı tanıyorsunuz.
Laurie Pritchett mi o? Yoksa Bull Connor mı?
Bull Connor'dır.
- Tam isabet! - Güzel.
Güzel.
Ama daha iyi oluyor.
Bakın, Connor'ın Birmingham'da yaptığı gibi Clark sokakları kontrol etmiyor.
Clark, Bölge Şerifi'dir...
...ve Selma'da kontrol ettiği yer, Adliye Bölgesi'dir.
Göz önünde tutarak konuşursak...
...tanımlanmış çatışma alanına yaklaşacak sorunsuz yollarımız olur.
Adliyede bütün meselenin kalbi bulunmakta.
Seçmen kayıt bürosu.
Bu istisnai bir durum.
Albany'de net biçimde tanımlanmış çatışma alanları yoktu.
Mesele ırk ayrımcılığıydı, ve ayrımcılık her yerdeydi.
Selma'da, eylemlerimizi tek binaya yoğunlaştırabiliriz.
Fanatikler tarafından savunulan bir kale.
Selma Adliyesi.
Harika bir ortam.
Hepiniz kasten engel çıkarıyorsunuz! Dağılmazsanız tutuklanacaksınız.
Emin olabilirsiniz! - Şerif Clark...
...kayıt bürosuna ulaşmaya çalışıyoruz. Ki bizim yasal hakkımız.
Çok fazlasınız. Ve çok iyi biliyorsunuz öyle olduğunu!
Hepiniz geride beklemek zorunda kalacaksınız!
Hayır, Şerif Clark.
Ön kapıdan giriyoruz ve burada bekleyeceğiz.
Bu ülkede ırk ayrımcılığı artık yasadışıdır bayım.
Defol zenci.
- Hadi. - Çabalıyorum.
Diz çök baba.
Hadi.
Kaldırımı açık tutun. Yol verin!
Çekilin! Çekilin yoldan! Çekilin yoldan diyorum!
Kaldırımı açık tutun! Açık tutun dedim!
- Tamam. Diz çökertiyorduk. Oturamıyor. - Öyleyse öğrenmesi gerekiyor.
- Oturacak. - Otursana, lanet olsun!
Hey, hey! Baba? Baba?
Baba.
Oturamıyor dedim işte.
Sorun mu vardı?
Neler oluyor çocuk? Sorun mu var? Sorun mu var?
- Jimmie! Otur! - Hayır anne, bıktım usandım.
- Jimmie! - Yapma.
- Bir sorun mu var çocuk? - Bıktım artık! Demiştim...
Ne düşünüyorsun çocuk? Ne düşünüyorsun?
Ne bok düşünüyorsun?
- Alın şu zenci kadını! - Öldürün zenci kahpeyi!
Ellerini çek üstümden!
Bu eyalette huzursuzluk planlama girişiminde bulunan...
...bir grup zenci çapulcuya hoşgörü göstermeyeceğiz.
Vali olduğum sürece bu olmayacak.
Bugün burada konfederasyonun beşiğinde...
...kurucularımızın amaçlarını halkına hatırlatmak için bulunuyorum.
Kendi tabirleriyle değişen dünya uğruna ilericiler ve liberaller tarafından...
...uzun zamandır unutturulan amaçlar.
Bizleri melez bir birim yapmanın yolunu arıyorlar.
Her bir ırkın ayrı ırksal merkezinden gelişmesine izin vermek yerine...
şimdiki nesiller için standart budur.
Günaydın Bay Başkan.
Değişen dünyaları...
...Southland'in dengesini rahatsız ediyor.
Şimdi...
Adaylığımı koyduğumda, Alabama'yı savunacağıma yemin ettim...
...ve bu yemin üzerine halk beni seçti...
...yapmaya niyetlendiğim şey de tam olarak bu.
- Johnson geri çekilecek. - Yorgunum Ralphy.
Bundan yoruldum.
- Gözler ödülde, Martin. - Evet ama ödül ne dostum?
İstediğimiz masada oturmak için savaşıyoruz.
Burger alacak para kazanmıyorsa siyahi adamın...
...büfede yemek yemesi nasıl mümkün olur?
Ya da daha kötüsü...
Menüyü bile okuyamıyor...
...çünkü yaşadığı yerde siyahilerin gittiği okul yok.
Nedir bu? Eşitlik mi?
Amin.
Peki zihnimizdekiler?
Siyahi zihindeki eşitlik. Şu adamlara baksana.
Nesiller boyunca dövülmüş ve kırılmış.
Daha fazlasını talep etmeye mi karar veriyorlar?
Bir adam karşı koyup artık yeter dediğinde ne olur?
Medgar'a baksana.
Garajının önündeki yolda adamı öldürdüler.
Çocukları ve karısı evdeydi.
George ve Herbert Lee, Lamar Smith.
Bir adam sadece öldürülmek için karşı koyar.
Liderlik ettiği insanlara ne olur?
Ne yapıyoruz Ralphy?
Parça parça elde ederiz. Tıpkı eskiden yaptığımız gibi.
Elimizden geldiğince kendimize bir yol yaparız.
Taş taş.
Hücre dinleniyordur muhtemelen.
Muhtemelen.
Tanrım!
Bu Eylem'i mahvedebilmek için beni mahvedecekler.
Edecekler.
"Havadaki şu kuşlara bir bak.
"Ne ekiyorlar ne biçiyorlar ne de ahıra ürün depoluyorlar.
"Buna rağmen Cennetteki Baban karınlarını doyuruyor.
"Senin onlar kadar değerin yok mu?
"Sen kim oluyorsun da onun hayatını bir saat daha uzatmak için endişeleniyorsun?
- Matthew 6, 27. ayet. - Evet.
Anladım efendim.
Ne? Nereden duydun?
Bu akşam geleceğini konuşurlarken kulak misafiri oldum.
Kulak misafiri mi?
Ben de bu işi tıpkı senin gibi öğreniyorum. Bizler bunu yapmayız.
Bir siyahi, o insanlarla "gereken her yola başvurma" deliliğini konuşamaz.
Hali hazırda zaten bize patlamak üzereler.
Şu anda yolda, buraya geliyor.
Kısa süre içinde bir çözüm bulmak zorundayız.
Yolda değil şu an. Gelmiş.
Vay anasını.
İyi misiniz?
Keşke hazırlanmak için daha çok zamanım olsaydı.
Mümkün olduğunca böyle şeyler yapmak istiyorum.
Ama bunu yapmak için, içim yeterince rahat değil.
- Hazırlıklı olmayı isterdim. - Evet, anlıyorum sizi.
Gıpta ediyorum sana. Gerçekten.
Bazen diyorum keşke önlerde daha çok dursaydım.
Sandığınızdan çok daha fazlasısınız Bayan King.
Size, doğru bildiğim birkaç şeyi söyleyebilirim.
Kendimden emin olmadığım zamanlar çok yardımcı oluyorlar.
- İsterseniz tabii. - Lütfen buyurun Bayan Boynton.
Bizler dünyadaki medeniyetimizi oluşturan kudretli insanların torunlarıyız.
Uçsuz bucaksız denizleri geçip köle gemilerinden sağ çıkan insanların.
Aklın alamayacağı baskılara ve işkencelere rağmen...
...yenilikçi, yaratıcı ve sevgi dolu insanların torunları.
Kanımızda dolanıyorlar. Her saniye kalbimize doluyorlar.
Onlar sizi hazırladılar zaten.
Çoktan hazır sayılırsınız.
Bayan King, saygısızlık etmek istemiyorum.
C. King, Siyahi mücadeleci Malcom X ile buluşmak için Selma'ya gelmiştir. 03:46 pm
Kocanıza büyük bir saygım vardır.
Ama artık peşimde bir ordu yok benim.
Ben ve dürüstlüğüm var sadece. Bugünlerde elimde kalanlar sadece bunlar.
Geçmişte saygısız şeyler söylemiştiniz Sayın Bakan.
O yüzden bu gece burada neden herkesin telaşlı olduğunu anlarsınız.
Evet, anlıyorum bu durumu.
Kocanızla, siyahiler adına başarıya ulaşma yolunda tam olarak aynı fikirde değiliz.
Evet, şiddet içermeyen eleştirilerimden dolayı dikkat çekiyorum.
Ama aynı fikirde olmamamız, düşman olduğumuz anlamına gelmez Bayan King.
Öyleyse bu insanlara ne söylemek istiyorsunuz efendim?
Burada bir çok şey gerçekleşmiş.
Bu gece hiç gerçekleşmemiş olmasını istemiyorum.
Yeni bir yol biliyorum diyelim.
Ama bölgenizdeki şerif, bu durumu bilmiyor.
İzin verin kocanıza bir alternatif olayım ben de.
Onları korkutup, Dr. King'i serbest bıraktıracak bir alternatif olayım.
İzin verin, burada bulunayım Bayan King.
Saygıdeğer kocanızın istediklerini vermezlerse...
...yakın zamanda oluşabilecek gruplaşmaları temsil edeyim.
Geçmişte bizim için söylediklerini biliyor musun Coretta?
Bize "Cahil Siyahi Vaizler" demişti. Bana günümüzün Tom Amcası demişti.
Ulusal kanala çıkıp, beyazların bana...
...Siyahileri savunmasız bırakmam için para ödediğini söylemişti.
Beyazların bana para ödediğini!
Nasıl izin verebildin buna?
Bu defa öyle değildi Martin. Dedim ya...
Eskiden konuştuğu gibi konuştu ama seninle ilgili hiçbir şey yoktu.
Daha çok...
Daha çok bize yardım etmekle ilgiliydi.
Yardıma ihtiyacın olduğundan değil yani. Dediklerini söylüyorum sadece.
Bu Eylem... Bu Eylem'imiz, bir anlamı olan eşsiz bir yere ulaştı.
Eylem'imiz, kanunları ve insanlarımızın gündelik yaşamlarını değiştiriyor.
Onun neyi değişmiş peki? Gerçek anlamda neyi değişmiş?
Böyle şeyler söyleyen birisi değilsin. Yorulmuşa benziyorsun.
Sen de tutulmuşa benziyorsun.
Öyle demek istemedim.
Corrie.
Coretta.
Öyle demek istemedim.
Yoruldum.
Haklısın.
Dinlen öyleyse.
Bugünlük dinlen Martin.
Böyle şeyler duymak istemiyorum.
Tanrı aşkına! Malcolm X nasıl olur da gizlice bölgeme o adamın karısıyla buluşmaya gelip...
...zaten yeterince gergin olan zencilere bizzat konuşma yapar?
- Yani bu nasıl olabilir Albay Lingo? - Vali Bey...
Bütün gizli mücadeleciler buraya ziyarete mi gelecek şimdi?
Bu ne demek oluyor, biliyor musun? Johnson küplere binecek.
King ve X bir olup, onu koduğumunun koltuğundan edecekler.
- Sokakta dövülen zencilerin resimleri bu işe yardımcı olmuyor. - Vali Bey...
Şu anda o beyaz, Şerif Clark'ın bulunduğu köye gidemem bile.
King'e yardım ediyormuşum gibi görünür çünkü.
Ama birilerinin Jim Clark'ı kontrol altına alması gerekiyor.
Seçim zamanına az kaldı. Bu siyahilerin oy kullanma işi ise kapanmayacak.
- Bu konuda açık olmayan nedir ki? - Beni dinle George...
Yüce İsa ve Elvis Presley çıkıp gelse ve...
"Jim, o zencilere iyi davranmanı istiyoruz." dese...
...Jim Clark her ikisinin de ağzına birer tane çekip...
...nezarethaneye atar.
- Hayret bir şey! - Jim'in oğlu, arkadaşlarımdan birisi.
Jim Clark korkutucu hareketlerde bulunmakla kalmıyor.
Farkında olmadan onların lehine hareketlerde bulunuyor.
Şimdi. Korkutmak istiyorsan...
...Selma'da üstünlük sağlaman gerekiyor.
Gece yürüyüşü olacağına dair bazı istihbaratlar aldım.
Daha duyurulmadı.
King'in grubunun dışından birkaç kişi biliyor sadece. Gayri resmi diyorlar.
Adam nezaretten çıkar çıkmaz yarın gece yapmayı planlıyorlar.
California'daki bazı iyi yürekli bağışçılara gidecekler.
Şimdi...
King kasabada olmayacak.
Kamera çok az olacak.
Bir de gece olacak demek.
Bizi oraya yollamak için bir neden sunun.
O siyahi şerefsizleri iyice bir korkutalım.
Herkes geri çekilsin.
Geri çekilin. Hadi geri çekilin.
Hemen evlerinize dönün.
Dur! Rahat bırak onu!
Anne gel!
Anne gel hadi!
Gitmeliyiz, hadi!
Bu taraftan, bu taraftan!
Bırak onu!
Geçti artık!
Her şey yoluna girecek. Tamam mı?
Sanki... Sanki mönüyü okuyormuş gibi davranın. Tamam mı?
Geçti.
Baba...
Sorun yok anne. Hiçbir şey olmayacak.
Geçti, geçti.
Durun, bırakın onu! Bırakın onu!
Bırakın onu! Durun!
Durun! Bırakın onu!
Durun! Yapmayın! Yapmayın! Yapmayın!
Durun!
Yardım edin!
Jimmie.
Jimmie. Jimmie. Jimmie.
Yardım edin!
Bayım?
Dr. King.
Acınızı hafifletecek hiçbir söz yok Bay Lee.
Hiçbir söz yok.
Ama size tek bir şey söyleyebilirim.
- Tanrı ilk göz yaşını döken kişiydi. - Evet.
Tanrı, çocuğunuz için ilk göz yaşını döken kişiydi.
Evet, inanıyorum öyledir.
Kızınız...
Jimmie Lee'nin annesi burada mı Bay Lee?
Hayır. Buraya gelemedi.
Yaşınızı sorabilir miyim efendim?
Ben... 82 yaşındayım.
- 1883'lüyüm. - Evet.
Jimmie ise...
1938 yılında doğdu.
Asker o.
Yani, askerdi. Orduda şifreciydi.
"Baba, ölmeden önce oy vereceksin." diyordu.
Bunu söylüyordu.
Bana söylüyordu.
- İyi bir çocuktu. - Evet.
Hep iyi bir çocuk oldu.
Öldü ama Jimmie.
Başınız sağ olsun.
Sağ olun.
Jimmie Lee Jackson'ı kim öldürdü?
Eyalet süvarisinin, Georger Wallace'ın emirlerine göre...
...silahı doğrultup tetiği çektiğini biliyoruz.
Peki ya daha kaç parmak o tetiğin üzerindeydi?
Jimmie Lee Jackson'ı kim mi öldürdü?
Terör estirmek için kanunları çiğneyen bütün kanun adamları.
Önyargılı ve nefret dolu bütün beyaz politikacılar.
İncil'i elinde tutup, beyazlardan oluşan cemaatinin önünde...
...sessiz kalan bütün beyaz din adamları.
Jimmie Lee Jackson'ı kim mi öldürdü?
Erkek ve kız kardeşlerinin aşağılandığı, dayak yediği...
...ve hayattan koparıldığı davalarına katılmayan..
...bütün Siyahi erkek ve kadınlar.
Başkan Kennedy'nin vurulup öldürüldüğünü duyduğumda...
...ve daha 3 hafta önce burada, bu kilisede bulunmuş olan Malcolm X'in...
...dün vurulup öldürüldüğünü duyduğumda...
...karım Coretta'ya dönüp...
...liderlerimizden biri öldürüldüğünde hep söylediğim şeyi söyledim:
"Sevdiklerimiz ve inandıklarımız için ölümü göze almazsak...
"...hayatlarımızı gerçekten yaşamış...
...olamayız."
Ama bugün Jimmie...
...biz yaşama işini sen de ölme işini yerine getiriyorsun kardeşim.
Fedakârlığının boşa gitmesine izin vermeyeceğiz sevgili kardeşim.
Peşini bırakmayacağız!
Yapmakta olduğun işi bitireceğiz! Sana verilmeyen hakları kazanacağız!
Oy kullanacağız ve o adamları ofislerinden edeceğiz!
Güçlerini ellerinden alacağız! Uğruna öldüğün savaşı kazanacağız!
Evet!
Washington'a geri döneceğiz.
Başkan'ı görmeyi talep edeceğiz. Ve ona diyeceğim ki, Jimmie...
...her gün Vietnam'ın özgürlüğü adına milyonlarca dolar harcayıp canlar feda eden...
...ama Amerika'daki kendi insanlarının hayatlarını savunmak adına...
...ahlaki irade ve cesaretten yoksun bir yönetim tarafından öldürüldü.
Peşini bırakmayacağız!
O da bir şey yapmazsa, biz yapacağız! Biz yapacağız!
Bütün kaybettiklerimiz için yapacağız.
Nefret yüzünden, Jimmie Lee Jackson gibi hayattan erken koparılanlar için yapacağız.
İstediğimiz genel yönetmeliklerde...
...açıkça belirtilmesi gereken en önemli sorunları söyle.
İyice açalım meseleyi.
Bildiklerimizle, tartışmanın asıl konusuna gelelim.
Johnson'ın resmin bütününü görmediğini biliyoruz.
Önce resmi gösterelim ona.
Uzun yönetmelik metni adı altında söyleyebileceğimiz...
...belirli güçlükler ve aşağılamalar nelerdir?
Doktor, kayıt olmaya çalışan bir Siyahinin...
...yani gerçekten cesaretini toplayıp adliye sarayına gidenlerin...
...isimlerinin ve adreslerinin gazetede yayınlanmasına izin veren yasaları...
...yasaklatmakla başlamalıyız. Onlara zarar vermek isteyen insanlar...
...yerlerini öğrenmiş oluyor böylelikle. Klan'ın neler yaptıklarını biliyoruz.
Biliyorum. Ama ilk önce dikkatimizi vermemiz gereken kısım oy kullanma vergileri.
Siyahiler fakir insanlar çünkü. Buradaki siyahiler fakir insanlar.
- Evet. - Daha yasal olarak kayıt olamazlarken bile...
...her yıl para ödemeleri istendi.
Ne demek ha bu? Kimin öyle saçacak parası var?
Hadi ama! Beni dinleyin!
- En büyük sorun oy belgeleri. - Birinci sorun bu mu yani?
Bekle, bitirmeme izin ver.
Herkes bu kısmı unutuyor çünkü.
Bir Siyahiysen, oy vermenin tek yolu onay verilmiş, kayıtlı bir oy belgesidir.
Diyelim ki, Lowndes Eyaleti gibi hiçbir Siyahinin olmadığı bir yerden aday oldun.
Sana oy verecek kayıtlı birilerini bulmak zorundasın.
Ne yapacaksın bu durumda?
100 mil içinde tanıdığın hiçbir siyahi kayıtlı değil.
Belgeleri nasıl elde edeceksin?
Seni adliye sarayına götürtecek belgeleri...
Oy kullanma vergisi ödetecek belgeleri...
Adını herkese duyuracak...
...ve seni öldürtecek belgeleri.
Doğru söylüyorsun.
Yeni bir plan yapmamız gerekiyor.
Elinde boş taleplerle Washington'a götürüp, Beyaz Saray'a sokamam onu.
Taktik üretmeliyiz dostlarım!
Bu kurumu somut taktiklere bölüp parçalara ayırmalıyız.
Bir sonraki hamlen nedir?
Selma'dan Montgomery'e yürüyüp protesto etmek ve yandaş toplamak.
Öleceğim kesin.
Bu her zaman planın bir parçasıydı değil mi?
Küçük Selma'daki bir trajediyi kullanıp büyük bir hale gelmek.
Biri öldürülsün, hemen ardından Eyalet Başkentine yürünsün!
Selma ile Montgomery arasında 50 mil falan olmalı.
O kadar insanı korumasız bir şekilde Alabama köyüne yürüteceksin.
Av sezonu açılmış gibi olacak. Hem çok uzak hem de çok tehlikeli!
O zaman yeni yönetmeliği teklife sunun efendim.
Bu yıl bunu yapamam. Yapmayacağım. Söyledim ya sana.
Olaya müdahil olmanıza ihtiyacımız var Sayın Başkan.
Bu ülkenin birer vatandaşları olarak yardımınızı hak ediyoruz.
- Saldırı altında olan vatandaşları olarak. - Beni dinle. Beni iyi dinle.
Sen bir aktivistsin bense bir politikacı.
Senin bir tane büyük sorunun var, benim yüz tane.
Bir çok şey talep edip, böyle ziyaretlerle beni zor durumda bırakıyorsun. Dert değil.
Senin işi bu. Böyle şeyler yapıp duruyorsun.
Ama ben, isteklerinden...
...ve neyi yapıp neyi yapamayacağımı söylemenden bıkıp usandım.
Eğer bu oy meselesinde desteğimi istiyorsan, senden biraz taviz vermeni istiyorum.
Ne istiyorsunuz Sayın Başkan?
Bazı konularda büyük ölçüde rahatsız edici...
...tehditler alıyoruz. - Bilmediğim bir şey söyle.
Hayır, hayır. Bu sefer konu ciddi. Dikkate şayan, ayrıntılı tehditler.
Bu bilgi FBI'dan geliyor sanırım.
Üst düzeyden mi?
Hayvan gibi izimizi süren üst düzeyden mi?
Evlerimizi, otel odalarımızı dinliyorlar.
Adeta ortada olmayan şeyleri arıyorlar Lee.
Bütün bunlar gerçekleşmeye müsait şeyler gibi geliyor.
Pekala.
Bu bilgi Alabama, Lowndes Eyaleti'nden geliyor.
Selma ve Montgomery arasından.
Bana sorarsanız, o benim adamım olsaydı...
...onu ön saflardan uzak tutardım. Bir süreliğine sadece.
Böyle bir şey olmayacak Lee.
- Orta yolu bulalım Martin. - Yapamam Sayın Başkan.
Yapamaz mısın, yapmak istemiyor musun?
Buraya sizinle insanlar hakkında konuşmayı umut ederek geldim.
Bu mesele yüzünden sokakta ölen insanlar hakkında.
Bekletilemez efendim.
Sayın Başkan, nasıl geçti konuşma?
Size nasıl yardım edebilirim?
Bana J. Edgar Hoover'ı getir.
King, sahtekârın teki olduğunu...
...ve bütün zencilerin sorumluluğunu üstüne aldığını biliyorsun.
Her sahtekâr gibi senin sonun da yaklaşıyor.
İşin bitti.
Unvanın ve süslü ödüllerin seni kurtaramayacak.
Bütün Amerikan halkı yakında kim olduğunu öğrenecek.
Günahkâr, anormal bir hayvan.
Bu ben değildim.
Bu ben değilim Corrie.
Biliyorum.
Senin sesinin nasıl olduğunu biliyorum.
Alıştım artık.
Saatler boyunca sağ salim eve dönmeni düşünüp...
...nasılsın diye endişelenirdim.
Ev var.
Kiralık ev var.
Ama hiçbir temel yok.
Çocukların varlığında olan şeyler olmayınca...
...böyle bir görüntüden ibaret kalıyor.
En iyisine de en kötüsüne de alıştım artık.
Ama alışamadığım şey ise...
...ölüm.
Ölümün değişmez yakınlığı.
Yoğun bir sis dumanı gibi geliyor bana.
Etrafımı saran ölümün kaybolmayan sis dumanı yüzünden...
...bazen yaşamı bile göremiyorum.
İnsanlar normalde böyle şeyleri...
...çocuklarının kalpleri artık kan pompalamayı bıraktığında söyler.
Telefonun diğer ucundan böyle şeyler söylediler.
Çocuklarımı nasıl öldüreceklerini.
Sana neler yapacaklarını ve nasıl yapacaklarını.
Daha kaç yıl böyle şeyleri dinlemek zorundayım?
Küfür, delilik, sapkınlık ve ciddiye alınacak kadar cahillik.
Sana bir şey sorsam...
...doğru bir şekilde cevap verebilir misin?
Evet.
Güzel. Aptal değilim ben çünkü.
Beni seviyor musun?
Evet, seviyorum Coretta.
Başkasını seviyor musun?
Hayır.
Yürüyüşü bir gün ileriye almam gerekiyor.
Sebep?
Şu anda evde olmam gerekiyor.
Kaset yayınlandı. Konut dinleme aktifleştirildi. 12:18 a.m.
Tamam, olur. Anlayabiliyorum.
Ama söyleyeyim, örgütlenme iyi görünüyor.
Çok iyi hem de.
Ortamdaki hava sağlam. Yerel halk hazırlanmış.
ŞÖKK'deki çocuklar gitmeye hazır.
Biz buradan Selma'dan başlatırız. Sen de ikinci gün katılırsın.
İnsanlar iyice hazır olmuşken bekletmek hata olur bence.
Seni anlıyorum ama tam gaz dışarıda olmamız gerekiyor.
Test yürüyüşü değil bu. Montgomer'ye gitmek zorundayız.
Johnson'ı, Başkente yürüyeceğimiz konusunda uyardım.
Yürümemiz gerekiyor.
Yürüyebileceğimize inanıyorum. Oraya gideceğiz.
Sonunda Wallace'in kapısının hemen önünde büyük konuşmanı yaptığında...
...asıl büyük anlaşmayı sağlayacağız.
Emin değilim Andy.
Her şey yolunda olacak.
Bu işe sağlam başladık. Sen de sağlam bitireceksin.
Tamam, değiştirmeyelim.
Sadece birimiz ilk yürüyüşü yapabilir ama.
Pazartesi günü dönüp bütün temsilcilerimizi hapishanede görmek istemiyorum.
Sadece birimiz başlatabilir.
Anladım.
Selma'dan Montgomery'e yürüyüş olmayacak.
Ne 80. yoldaki trafik akışı için ne de kamu güvenliği için böyle bir durum söz konusudur.
Hayatlarınız tehlikede olacak. Ama bir arada kalırsak güçlü olacağız.
Sakın karşılık vermeyin. Bu şiddet yanlısı olmayan bir Eylem'dir.
Şiddet yanlısı olmamak pasif bir hareket değildir. Oldukça güçlü bir harekettir.
Bunu yapmamalıyız John. Bu biz değiliz. Bu ŞÖKK değil.
Bir avuç saçmalık.
Selma'dan çok King ve GHLK'nin işine yarayacak bu.
Burası Alabama. Washington D.C'de kalabilirler.
Ama bize nasıl yaşayacağımızı söyleyemezler.
Orada karşılaşabileceğiniz şeylerin bir örneği bu.
Görebileceğiniz şeylerin. Başlayalım. Gösterin hadi.
- Sizin türünüzü burada istemiyoruz. - Nehrinin dibini boylayasın kara çocuk.
Sizi Alabama Nehri'ne gömeceğiz!
Burada bile değil. Nasıl onun işine yarayacak ha?
- Aynen, neden burada değil dostum? - Ağzından çıkanları kulağın duyuyor mu?
Madem onun işine yarayacaksa, neden burada değil?
Burada olmasını istiyor musun istemiyor musun?
Aslına bakarsan o adam zerre şeyimde değil. Senin kahramanın o.
Bu şerefsizleri Alabama Nehri'ne atıp bir daha hiç görmeyelim.
James, bu konuda çok yanlış düşünüyorsun.
Söylediklerinin hepsi mantıksız. Burada mesele ŞÖKK değil.
Beni kötü adam yerine koyma John.
Koymuyorum! Bana laf söyleyen sensin.
Şeytanmışım gibi davranma bana. Onu çağırdılar diye kızgınsın sen.
Buraya ilk biz gelmiştik ama onlar onu çağırdılar.
Biliyorum, anlıyorum seni.
Eğer gerçekten insanlar için buradaysak...
...ve Selma'dakiler onu seçmişse...
...insanlar kararını vermiş demektir.
Eğer yürümek istiyorlarsa ben de onlarla yürüyeceğim.
Ama kardeşim...
...John Lewis olarak yürüyorsun. ŞÖKK'nin bir parçası olarak değil.
Düşünüp taşınıp kararımı verdim.
Bu yürüyüşte, De Lawd ve müritleri arasında yalnız başına olacaksın.
Kısa çeken kazanır. Kısa çeken kazanır.
Pekala.
Tamam, kim çekmiş bakalım?
İş sende Hosea.
Hazır mısın delikanlı? Hazır mısın?
- Güzel. Başlayalım. - İyi.
Yaklaşık 525 Siyahi, Brown Kilisesi'nden çıkıp...
...Pettus Köprüsü'nü ve Alabama Nehri'ni geçmek için 6 blok yürümüş bulunmaktalar.
Genç ve yaşlılardan oluşuyorlar.
Yanlarında çantalar, uyku takımları ve yemek paketleri taşıyorlar.
Süvariler, köprünün bitiminin 270 m ilerisinde bekliyorlar.
Süvarilerin arkasında ise, 15'i atlı düzinelerce üniformalı...
...ve yaklaşık 100 tane de beyaz insan duruyor.
Yüzme biliyor musun?
Geldiğim yerde siyahların kullandığı yüzme havuzu yoktu pek.
Anlıyorum.
Andy, benim Bayard. Orada kimse var mı?
Evet.
Hemen CBS'yi aç Andy.
Hemen. Televizyonun vardı değil mi?
- Evet. Şimdi mi? - Hemen diyorum ya.
Televizyonu açsana.
Programımıza, CBS haberlerindeki özel bir bülteni vermek için ara veriyoruz.
İki dakika zaman tanı. Buradan bir yere ayrılma.
Biz hazırız.
Bu yasadışı bir toplanmadır. Dağılmak için iki dakikanız vardır.
Ya evinize dönün ya da kilisenize. Yürüyüşe devam edilmeyecektir.
İki dakikaymış.
Binbaşınızla konuşabilir miyim?
Konuşulacak hiçbir şey yok.
Binbaşı Cloud, sizinle konuşabilir miyiz?
Süvariler, ilerleyin.
70 milyon insan bunu izliyor.
Öndeki 20'ye yakın siyahi insan çığlıklar içinde ezilmeye başlandı.
İnsanlar sağa sola, çantalar ve paketler de nehrin ötesine fırlatılıyor.
Hâlâ ayakta olanlar ise geri çekilmeye başladı.
Yolun güney tarafında bekleyen beyazlardan ise tezahüratlar yükselmeye başladı.
Hadi. Yürümek zorundasın.
Lütfen, yapmayın...
Süvariler, hem kollarını hem de coplarını savurarak saldırıya devam ediyor.
Birden silah sesi gibi yüksek bir ses duyuldu.
Gri bir duman süvarilerin ve siyahilerin üzerine yayıldı.
Duman dağılmadan önce...
...birkaç saniyelik engellenmemiş bir görüş alanı vardı.
Gazın arasından, eylemcilerin kafasına inen...
...50 ila 20 arasında cop görülebiliyor.
Siyahiler, toplu bir şekilde imdat diye bağrışıyorlar.
Kenarlara dizilmiş beyazlar ise tezahürat edip alkış tutuyorlar.
Hastaneden gelen yaralı raporlarına göre...
...kaburgalarda, kafalarda, kollarda ve bacaklarda kırıklar mevcut durumda.
Siyahi liderleri John Lewis ise, memurların saldırısından sonra...
...kafatasındaki kırıklara rağmen...
...eylemcileri kiliseye doğru yönlendirmeye çalışıyor.
Yardım edin!
"Başkan Johnson'ın Vietnam'a asker göndermesini anlıyorum...
...ama haklarının onaylanmasını isteyen siyahiler için...
...Selma, Alabama'ya göndermemesini anlayamıyorum." dedi.
Gerry! Gerry bizimle gel! Gel bizimle hadi!
Silaha ihtiyacımız var dostum! Yürüyemiyorum!
Bizimle gel! Silahları kulübede tuttuğunu biliyoruz Gerry.
- Niye silahlara ihtiyacınız olsun? - İncil'de bile "göze göz" diyor Peder.
- Değil mi? - Bu saçmalıktan bıktım artık!
Kaç silahları olduğunu sanıyorsun? Koca bir ordu var orada!
Sende ne var peki? Birkaç 32'lik mi, 38'lik mi?
Yoksa birkaç eski av tüfeği mi? Ne var?
Birkaç manyağı öldürmeye yetecek kadar var, daha ne olsun!
Peki, misilleme olarak bizden kaç kişiyi öldürürler sence?
12 kalibrelik pompalı tüfekleri, otomatik Koltları...
...Remingtonları, helikopterleri ve tanklarıyla!
Bu şekilde kazanamayız ve İncil'den falan bahsediyor değilim!
Tanrı için doğru olandan da bahsetmiyorum! Soğuk, katı gerçeklerden bahsediyorum!
Yani onlardan ikisini öldürürsen bizden 10 kişiyi öldürürler!
Hayır, başka bir yolla kazanmak zorundayız.
...düzenli olarak planlanmış programımıza göre.
Köprüye geri dönüyoruz.
Size söz verdiğimiz gibi bu işi bitireceğiz Bayan Amelia.
Yine gidiyoruz.
Dr. King! Bir açıklama alabilir miyiz efendim?
Dr. King! Günaydın Doktor. Bir açıklama alabilir miyiz lütfen?
- Günaydın. - Günaydın.
Selma'nın silahsız insanlarına karşı bu öfke dolu şiddet devam ederken...
...göz yaşarıcı gazla saldırıp savaştaki düşmanmışcasına coplanırken...
...dostlarımıza karşı hepimizin taşıdığı bir sorumluluk olduğu için...
...bu ülkenin hiçbir vatandaşı kendinin suçsuz olduğunu söyleyemez.
Tanrı'nın erkek ve kadınlarına hitap ederek...
...siyah, beyaz ve diğerleri için her yerde iyi niyet diyorum.
Hepimizin eşit yaratıldığına inanıyorsanız Selma'ya gelip...
...bize katılın. Haksızlık ve zalimliğe karşı olan yürüyüşümüze katılın.
Yanımızda olmanıza ihtiyacımız var.
Yargıç Johnson, Dr. King'in eylem çağrısı ulusal televizyonda yayınlandı.
Yarınki yürüyüşe katılmak için çoğunlukla beyaz ve din adamlarının yer aldığı...
...ülke genelinde seyahat eden yüzlerce insan gördük.
GHLK gelecek yürüyüşü engellemek için...
...devlet yetkililerini zorlayarak federal mahkemeden karar istiyor.
Herhangi bir duruşma yapılmaksızın valinin görevinin geri alınmasını istiyorsunuz.
Ancak bu, uygun bir prosedür olmaksızın asla olacak şey değil.
Dr. King yarınki yürüyüşte lider konumda olacak Yargıç Bey.
Anlaşıldı ama Perşembe gününüz mahkemede geçecek Bay Gray.
Bu arada yarın hiçbir yürüyüş olmayacak. Protokol aleyhine Wallace'a muhalif olmam.
Manevî Haçlı Seferi'nde Binlerce Kişi Güneye İlerliyor.
Zaten GHLK bu sabah Wallace'ın emirleri aleyhine temyize başvurdu.
- Tavsiyemi ister misiniz Sayın Başkan? - Sormana gerek var mı?
King'e Montgomery yürüyüşünü verin.
Bunu yapın ki Selma işi bitsin. Sonra da yine kontrolü ele alın.
Neyin kontrolünü? Diğer bir iç savaşın mı?
Lanet olası yürüyüşle alâkası yok bunun! Yürüyüş umurunda mı sanıyorsun?
Şu anda istediği, yasa değiştirmek. Kongre tarafından onlarca kere arandım.
Her gün giderek büyüyen protesto yürüyüşlerim var.
Kahrolası beyaz özgürlükçü vicdanlarına her gün asılıyor. Her yürüyüş onları çeker.
Özellikle de insanlar sokaklarda dövülüyorsa.
Bu resimler dünya çapında yayılacak Lee.
Anlıyorum Sayın Başkan. Harekete geçmek için bundan daha iyi sebep yok şu anda.
Hemen harekete geçeceğim.
Bu saçmalığı bir daha görmek istemediğimi Wallace'a ve şu azgın taşralılara söyle!
Ayrıca King'e de en iyisinin yürümemesi olduğunu söyle, duyuyor musun?
Ya King ve Wallace durur ya da bizzat ikisini birden durdururum.
Başkan'ın emriyle bu işi hâlletmeyi denemek için geldim.
Lütfen işbirliği yapın.
Peki yürüyüşten vaz geçersek ne vereceksiniz?
Federal koruma istemiştik ve asla saygısızlık falan değil ama...
...Selma'daki en yüksek federal yetkili olan başsavcı yardımcısından cevabımızı aldık...
...ve istediğimiz bu değil.
Bizi ikna etmeye çalışmak yerine Vali Wallace ve Şerif Clark'la konuşarak...
...barışçıl bir protesto için şiddet yanlısı olmamalarını tavsiye edebilir misiniz?
Belki bir anlaşma yapabiliriz.
Yarınki gösteri iptal olursa daha sonra...
...yönetimin destekleyeceği bir yürüyüş sözü versem.
Biliyor musun? Bu konuda yelkenleri suya indirmeye...
...düşündüğünden daha yakın.
İki tarafın da ödün vererek anlaşmaya hazır olduğuna inanıyorum.
Bay Doar.
Binlerce kişi burada haysiyetini kanıtlamak için toplandı.
Yargıç Johnson'a meydan okumak istemiyorum.
Başkan'a karşı gelmek istemiyorum. Bunların hiçbirini istemiyorum.
Başkan bir kalem darbesiyle bu işi halledebilir ama yapmak istemiyor.
Sonuç bizim değil, sizin elinizde efendim.
Sizi görmek çok güzel Peder. Sizi görmek çok güzel.
Geldiğiniz için teşekkürler. İyi ki geldiniz.
Merhaba rahibe. Bu akşamüzeri sizi görmek ne harika.
Gelmişsin.
Aradın ve biz de geldik. Yalnız değilsin arkadaşım.
Hoş geldiniz, hoş geldiniz.
- Merhaba, adınız nedir? -Susan. - Ben de Viola. Selma'ya hoş geldiniz.
- Evet, hanımefendi iyiyim. Siz nasılsınız? - Ben de iyiyim. Teşekkürler.
- Adınız ne ve nerelisiniz efendim? - James Reeb. Boston'dan geldim.
Buraya geliş sebebinizi söyler misiniz Bay Reeb?
Sadece haklarını savunan masum insanlara olan saldırıyı duydum ve...
...Doktor King rahipler sınıfına çağrıda bulunurken seyirci kalamazdım.
Yapamazdım.
Başkan da mahkemeler de bugün yürümemizi istemiyor.
Ancak yürümeliyiz.
Evet!
- Ayağa kalkmalıyız! - Evet.
İçimizdeki potansiyelin ispatını devasa bir şekilde göstermeliyiz.
Bugün burada birlikte olduğumuz için çok memnunum.
Ayağa kalktığınız için teşekkür ederim.
Arayışımızda başarılı olmak için...
...üstesinden gelmek için...
...bitiş çizgisini el ele geçmeliyiz. Pekala.
King, Wallace'ın emirlerine karşı yürüyüşü yapar.
Rahipler sınıfınının desteğini alır. Katılımcıların üçte biri beyazdır. 09:35 a.m.
Edmund Pettus Köprüsü
Süvariler, çekilin!
Geçen defa olanlardan sonra düşünüyorum da...
...bir şeyler ters gidiyorsa yapmamalıyız. Böyle düşünüyorum.
Saatlerdir bu konu üzerinde konuşuyoruz ve...
...bu Doktor'un kararı olduğunu ve ona destek olmamız gerektiği fikrini değiştirmeyecek.
Bu bir kişinin değil pek çok kişinin içinde bulunduğu bir Eylem'dir.
Yani yapacağımız her hareket çoğunluğa hitap etmeli.
Hadi ama Diane. Demek istediğim şeyin bu olmadığını biliyorsun.
İnsanlar şu an öfkeli Doktor King.
Öfkeliler çünkü sıcak Pazar gününde o köprüden geri döndüler.
- Bugün bizim için çok önemliydi. - Boşa harcadınız.
Biz geçtikten sonra yolu kapatabilirlerdi.
Yemek ve su olmasa ve asla destek gelmese yaklaşık 10 kilometre bile gidemezdik.
Bunun bir tuzak olduğunu mu söylüyorsunuz?
- Ne olduğunu bilmiyorum. - Tuzak falan değildi!
Bize yolu niye açtılar biliyor musunuz?
Çünkü hepsi yanımızda yer alan beyaz saygın, iyi insanlar.
Bundan yararlanmalıyız.
Çünkü uzun süre burada olmayacaklar. Hep kalmayacaklar!
- Martin'in kararını verdi. Bitti. - Yanlış kararı verdi!
- Sözlerine dikkat et genç adam. - İki gün önce yürümek bile istemiyordun.
- Şimdi işler planladığın gibi gitmedi diye mi kızgınsın? - Sakin ol kardeşim.
Bugün orada neler oldu? Bize bir şeyler söylemelisin. Lütfen.
İnsanların yaralanmalarından ya da ölmelerindense...
...benden nefret etmelerini tercih ederim.
Sevgili Corrie...
...ihtiyacım olduğu zaman seni arayamıyorum.
Bunu kendime ve bize ben yaptım.
Gecenin bu geç saatinde sizi ve...
...bu mücadele için yaptığınız fedakârlıkları düşünüyorum.
Pek çok kişi fedakârlık yaptı, pek çok kişiyi kaybettik.
Acaba daha ne kadar kayıp vereceğiz?
Yolculuğumuzda akıl ve rehberlik için dua ediyorum.
Bana olan inancını da haklı çıkarabileyim diye dua ediyorum.
Konuşmalarında sık sık yoğun bir sis de hissediyorum Corrie.
Sadece sen ve ailemiz bu sisi ortadan kaldırabilir.
Sevgiler Martin.
Güvene ihanet etti. Aradı biz de geldik ama kendi çağrısını yerine getirmedi.
Evet fakat bazen kolay anlaşılır bir şey değildir, içgüdüseldir.
Tıpkı vaaz verirken ya da uçarken olduğu gibi.
Notlarda, hafızalarda değilsin.
İleri ve doğru olan şeyden faydalanıyorsun.
Tanrı sana kılavuzluk ediyor.
Bu duyguyu biliyorum. Nadir oluyor ama biliyorum.
Sanırım bugün Doktor King'e köprüde aynı şey oldu.
Diz çöküp Tanrı'ya dua etti ve bir cevap aldı.
Cevabı yerine getirecek kadar da cesurdu. Bu yüzden onu ayıplamıyorum.
Tabii evime dönmem için otobüs bileti borçlu.
Zencilerden daha çok kimden nefret ederim biliyor musunuz?
- Kimden? - Beyaz zencilerden.
- Bak hiçbir şekilde bela istemiyoruz. - Hayır, buraya bela çıkarmaya geldiniz.
Doktor birileri yaralanmış.
Bostonlu rahip.
Beyaz.
Artık buralarda zenci olmanın ne demek olduğunu anlamışsındır evlat.
Yaralı mı? Durumu nasıl?
Öldü.
Telefon etmem gerek.
Chicago, Detroit, Boston hiç umurumda değil.
Harlem'de de yürüyen 2000 kişi var. Aferin sana.
Ne zaman Beyaz Saray'a geleceksiniz?
Beyaz Saray'ın içine ne zaman gireceksiniz? Geziyle mi?
Yere oturuyorlar Martin.
Ana koridora oturup şarkı söylemeye ve bağırmaya başlıyorlar.
Buna göz yummayacağım.
- İnsanların ifade etmesini engelleyemem... - Yapabilirsin. Onları durdurabilirsin.
Hayır, bunu siz durdurabilirsiniz. Siz efendim daha fazlasını yapabilirsiniz.
Ayrıca Saygıdeğer Rahip Reeb'in dul karısını aradığınızı duyduğuma sevindim, efendim.
Bu çok iyi, doğru bir hareket.
Keşke Jimmie Lee Jackson'ın ailesi de Başkan'larından böyle bir telefon alsaydı.
Yaptığın şey yüzünden beni suçlu çıkarma.
Orada sorun olacağını söylememize rağmen insanları ölüme yollamayı seçen sensin.
Siz bu tasarıyı göndermek için birkaç yıl daha rahatça beklerken boş boş oturamayız.
Şimdiye kadar anlamış olmalısınız.
Siz harekete geçene kadar gösteri yapmaya devam edeceğiz efendim.
Başkan'ımız haklarımızı savunmazsa bu mücadeleyi mahkemeye taşıyacağız.
Burada çabaladığımı biliyorsun.
Oylama konusunda bir şeyler olduğunu çözmeye yaklaştık ama buna göz yummayacağım!
Bu tasarının yapılması neredeyse imkânsız duruyor anlıyor musun?
Hokkabazlık mı yaptığını sanıyorsun Martin? Ben de hokkabazlık yapıyorum.
Atlantalı bir din adamıyım ben.
Sizse dört ay önce şu ana kadar ki seçimlere kadar oyların büyük çoğunluğunu alarak..
...dünyanın en güçlü ulusunun başkanlığını kazanan kişisiniz.
Ayrıca geçen her günle kendi mirasını parçalayan bir adamsınız.
Kimse yurttaş hakları kanununu hatırlamayacak ama...
...bu eyalete adım bile atılmayıp, Selma'ya gösterilen ilgisizliği hatırlayacaklar.
"Bekleyin, yapamam" dediğinizi hatırlayacaklar.
Elbette harekete geçmezseniz efendim.
- İyi akşamlar. - İyi akşamlar.
Baş başa konuşmak istedim.
Grupla sorunlar olduğunu biliyorum.
Çabalarımız aranızı bozmuşsa özür dilerim.
Acı veriyor biliyorum ve bu olduğu için gerçekten üzgünüm.
Evet, acı veriyor.
LBJ eyleme geçmiyor John.
Yapar sanmıştım ama çabalarımız işe yaramıyor.
Eylem işe yaramıyorken ve insanların öldürme riski varken...
...başka bir yürüyüş düzenlemeyeceğim. Yapmayacağım.
Yürüyüşe değil oylamaya ihtiyacımız olduğunu sen de biliyorsun.
Bu protestoların ötesine geçip gerçek politik güce sahip olmalıyız.
Sonsuza kadar böyle devam edemez. Böyle devam edemem.
Ben...
...Özgürlük Sürücüleri'yle ŞÖKK'de çalışırken...
...Montgomery otobüsü şehir sınırına ulaşmıştı.
Hepimiz indik. Aniden...
...her taraftan üzerimize geldiler.
Kadınlar, erkekler hatta çocuklar bile vardı.
Aklına gelebilecek her türlü şeyi silah olarak kullanıyorlardı.
Beysbol sopası, tuğla...
...lastik demirleri, borular.
Hatırlıyorum da...
...babası, arkadaşım Jessie'yi...
...balta sapıyla döverken o küçük kız da...
...tırnaklarıyla arkadaşımın yüzünü tırmalıyordu.
Jessie kendinden geçmişti ama onu dövüyorlar da dövüyorlardı.
Ben asfaltta bir yerlerde bayılıp kalmış olmalıyım.
Ertesi gün kendimi yaralarım sarılmış bir hâlde kilisede otururken buldum.
Kafamı bile kaldıracak hâlim yoktu ama orada olmalıydım.
Konuşma yapacaktın ve benim seni dinlemem gerekiyordu.
Üzgün hissediyordum ancak sen oraya çıkmıştın.
O gün hiç aklına geliyor mu?
O günü aynı şekilde hatırladığımızı sanmıyorum. Ne diyebilirim John?
Şimdi sana anlatmak üzereyim. Umarım beni dinlersin.
Galip olacağımızı söylemiştin.
Galip olacaktık çünkü başka yolu olamazdı.
Başka ne dedin biliyor musun?
Dedin ki...
Korkmayın. Artık geri dönmek için çok yol katettik.
Geldiğimiz noktada iyi hissediyorum. Güçlü bir davamız var.
- Bunu yapabiliriz. - Doğru.
Şimdi Bayan Cooper ve Bayan Boynton buradalar ve hazır olmaları gerek.
Ne söyleyeceklerine çok bağlı. Tamam mı?
Ne dediğini duyuyorum ama...
- Gelmişsin. - Evet, geldim.
Memnun oldum.
Tam zamanında.
Güney Hristiyan Liderliği Konferansı davasında ilk olarak Alabama eyaleti.
Şimdi davacıların ifadelerini duyacağız. Bay Gray.
Sayın Yargıç özgürlük arayışı içindeyken...
...darp edilip dövülen mağdurların oy verme ve kendi karar hakları...
...konusundaki ifadelerini dinleyeceksiniz.
İşin aslı Sayın Yargıç, meydana gelen olaylar itiraz edilemez.
Bu özel koşullar...
...Selma'da katlanılan korkunç olayların kapsamlı bir resmini çizecektir.
Çok güzel, devam edebilirsiniz.
Bay King! Yargıcın emirlerini doğrudan ihlâl ederek o köprüye çıktınız.
Yargıca ve valiye kasten itaatsizlik ettiniz öyle değil mi?
Selma şehri ve Alabama eyaleti yetkilileri tarafından uygulanan...
...Pazar günkü acımasız eylemlerin uyandırdığı binlerce insan Selma'ya geldi.
Yürüyüşe önderlik etmeseydim...
...bastırılmış duygular ve iç gerilimlerin her iki tarafta da...
...misillemeye ve şiddetli bir duruma yol açacağını düşündüm.
Vaazlarınıza ve kasılmanıza ihtiyacım yok, duyuyor musunuz? Bir cevap istiyorum.
- İtiraz ediyorum! - Dikkat edin avukat bey.
- Çok dikkat ediyorum Sayın Yargıç. - Daha da dikkat edin avukat bey.
Temel anayasal ilkelerimiz çerçevesinde görünen odur ki...
...hakkın şümulünü birleştirmek ve ortaya çıkarmak amacıyla...
...barışçıl bir şekilde karayolu boyunca yürüyerek ve karşıt dilekçe verilerek...
...protesto edilen hataların büyüklüğüyle orantılı olması gerektiğidir.
Bu davadaki hatalar çok büyüktür.
Bu nedenle hakkın şümulünü ispatlamak için...
...buna uygun olarak Selma'dan Montgomery'ye tahmini beş günlük yürüyüş onaylanmıştır.
- Evet! - Tanrı'ya şükürler olsun!
Bu mahkemeyle ilgili bir iş kalmamıştır.
Bu yürütmeler davacılarımız sayesinde sonuçlandırılmıştır.
İyi günler beyler.
GHLK yürüyüş hazırlıkları, Brown Kilisesinde sürerken.
Asıl liderler katılım göstermiştir. 08:24 a.m.
Evet, bu doğru.
Herhangi bir hata istemiyoruz, bu konuda emin misiniz?
Bayard diyor ki Harry'nin dediğine göre...
...Nina Simone, Dick Gregory, Joan Baez, Peter, Paul ve Mary'yi alabilirmiş.
- Hadi ama! Elimizde bunun için para yok. - Harry bir uçak kiralıyor.
Başkan, yürüyüşü engellemenizi bozmak için çarpıtıyor.
Ne yazık ki dava karar bağlanırken bütün manevralarım beklemeye alındı.
Vali Bey konuşmak istemişsiniz.
Sayın Başkan...
Hoşnutsuzluklar Alabama'yı karışıklığa itiyor ve onları durdurmak da sizin sorumluluğunuz.
Oy kullanma hakkı ve eyaletinizde gördükleri muamele tarzı için protesto ediyorlar.
Bu yüzden bu sizin sorununuz, sorumluluğunuz ve sizin gözetiminizde.
Sayın Başkan buna katılmıyorum.
İşlerin yapılışı konusunda belli bir tarzımız var. Bu işler böyledir.
Hem insanların kalmasını istediği tarz da budur.
George bunu neden yapıyorsun? Bütün kariyerin yoksullar için çalışmak.
- Bu siyahi olayda niye farklısın? - Çünkü onları asla memnun edemezsin.
İlk önce otobüsün ön koltuğuydu. Sonraki ise parkları ele geçirmek...
...daha sonra devlet okulları sonra oy kullanma, istihdam...
...ardından da çalışmadan servet dağılımı.
George, uğur böceğimi gece boyu uyutmayan...
... Beyaz Saray'ın önündeki tüm o göstericileri gördün mü?
- Evet, Sayın Başkan. Gördüm. - Hadi birlikte çıkıp oraya gidelim ve...
...azimli siyahilere oy hakkı verilmesine karar verdiğini duyuralım da...
...bu karmaşa bitsin.
Hem tasarıları hazırlamama ya da konuyu zorlamama gerek de kalmaz.
Neden hemen bunu yapmıyoruz George? Niye zencilere hemen oy hakkı vermiyoruz?
Oy verme hakları olduğunu kabul ediyorsun değil mi?
Bununla ilgili hiçbir sorun yok. Bunu biliyorum. Yasa böyle.
O zaman neden şunlara oy kullanma izni vermiyorsun?
Böyle bir gücüm yok. Bu vilâyet sicil memurlarının işi.
Alabama'yı kimin yönettiği konusunda canımı sıkma şimdi.
Vilâyet sicil memurları üzerinde herhangi bir yasal gücüm yok Sayın Başkan.
Bağlı oldukları kendi yönetmelikleri var.
Canımı sıkmaya mı çalışıyorsun George Wallace?
- Başkanını kullanmaya mı çalışıyorsun? - Sayın Başkan...
1965'i düşünüyor bile olmamalıyız. 1985'i düşünüyor olmamız gerek.
O zamana kadar ikimiz de ölmüş oluruz. 1985'te ardına bakınca ne istiyorsun?
İnsanların seni "bekle" veya "yapamam" veya "çok zor" derken mi hatırlamasını istiyorsun?
Ne düşündükleri umurumda değil ve sizin de olmamalı.
Tarihin beni senin gibilerle aynı yere koymasına izin verirsem lanetlenmiş olurum.
Bu akşam insanın onuru ve...
...demokrasinin kaderi için konuşuyorum.
Kimi zaman tarih ve kader...
...tek seferde, tek bir yerde bir araya gelir.
Geçen hafta ise Selma, Alabama'daydı.
Orada uzun zamandır acı çeken kadın ve erkekler...
...Amerikalılar olarak haklarının reddini, barışçıl bir şekilde protesto ettiler.
Nadiren herhangi bir zamanda...
...bizzat Amerika'nın gizli kalbinde açık bir sorun olarak yatıyor.
Mesele Amerikalı siyahiler için eşit haklar meselesidir.
Bu mesele sebebiyle pek çoğu vahşice tacize uğramıştır.
Siyahi sorunu ya da Güney sorunu diye bir şey yoktur.
Yalnızca bir, Amerikan sorunu vardır.
Anayasa, ırkı ya da rengi sebebiyle hiç kimsenin...
...oy kullanmadan alıkonamayacağını söyler.
Bu temel hakkın reddini gidermek için...
...bu Çarşamba Kongre'ye söz konusu yasadışı engelleri...
...ortadan kaldırmak için tasarlanmış bir yasa göndereceğim.
Tasarıyla, federal, eyalet ve yerel olmak üzere...
...tüm seçimlerdeki oy kullanma kısıtlamaları sona erecektir.
Ve bunu yapacağız.
Üstesinden geleceğiz.
Lowndes Eyaleti'nde sizi koruyabileceğimize inanıyorum.
Ancak Montgomery'den geçen son gün yürüyüşünü de hesaba katarsak...
...tüm o yüksek binalardan ve koruması zorlu olan belirsizliklerden geçeceksiniz.
Bu yüzden lütfen, son ayağı sürdürme konusunu ve...
...başkentteki konuşmayı iptal etmeyi bir daha gözden geçirin.
Ulaştığımızda Wallace bizi görecek olursa zaten bir konuşmaya gerek kalmayacaktır.
Bunu ayarlayabilir misiniz?
Saklanamam. Saklanamayız. Anlıyorsunuz.
Bunun sizin için yanlış gittiğini görmek istemiyorum.
Kendinizi korumak istemiyor musunuz Doktor?
Bırakın da bunu deneyeyim ben.
Tüm bu çalışmanın meyvelerini görmek için yaşamak istediğinizi biliyorum.
Yalnızca buna yardımcı olmak için izin vermenizi istiyorum.
Diğer herkesten daha farklı değilim.
Uzun yaşamak ve mutlu olmak istiyorum.
Ancak bugün ne istediğime odaklanacak değilim.
Tanrı'nın istediğine odaklanıyorum.
Birçok ama birçok fırtınalar sayesinde bir nedenden dolayı buradayız.
Ancak bugün güneş parlıyor ve ben de güneşin altında bizi buraya getirmek için...
...çok çalışan, özgürlük âşığı pek çok insanın hemen yanında durmak üzereyim.
Gelecek tüm güneşli günlerde onlarla birlikte olmayabilirim ama...
...ileride onlar için ışık olduğu sürece...
...bu bana yeter.
Teşekkür ederim John.
Bunu burada, asla yapamayacağımızı söylediklerini duyduk.
Yapacakları en son şey bile olsa bizi durduracaklarını söylediklerini duyduk.
Burada olmayı hak etmediğimizi söylediklerini duyduk.
Ancak bugün Amerikalılar olarak burada duruyoruz.
Buradayız ve kimsenin bizi geri döndürmesine izin vermeyeceğiz.
Hayatî bir amaç için yapılan en büyüklerden biri olarak sayılacak...
...bu muazzam yürüyüş...
...protesto gösterileri ve ilerleyiş burada Alabama'nın başkentinde biter.
Yalnızca mutlu olacağımız yerde oturmak ve okula gitmek için...
...mücadele etmedik.
Yalnızca mutlu olacağımız gibi oy vermek için çabalamıyoruz.
Ancak taahhüdümüzle, her gün en güçlü başkaldırımızdan...
...daha güçlü yeni bir enerjinin doğmasını sağlıyoruz.
Yansıması büyük bir karanlığı aydınlatan bu yeni enerjiyi son derece...
...cesurca benimsiyor ve hararetle somutlaştırıyoruz.
Toplumumuz kim olduğumuzu çarpıttı.
Kölelikten, yeniden yapılanmaya, şu anda durduğumuz uçurumda...
...zayıf, beyaz adamlar, teskin etmek için acımasız yalanlar sunarken...
...güçlü, beyaz adamların dünyaya hükmettiğini gördük.
Bu zayıf, beyaz adam, çocukları tatmin edilemeyen açlıklarıyla feryat ettiğinde...
...aynı acımasız yalanla onları da besler.
Onlara fısıldanan yalan, hayattaki yerleri ne olursa olsun...
...beyazlıklarının onları siyahlardan üstün kılacağını...
...en azından bilgide galip olabileceklerini söyler.
Ancak biz doğruyu biliyoruz.
Doğruyu biliyoruz ve o doğruya, o özgürlüğe ilerleyeceğiz.
Durdurulmayacağız ve haklarımız için yürüyeceğiz.
Tam vatandaşlar olarak muamele görmeyi talep etmek için yürüyeceğiz.
Kötü niyet ve karanlık, doğruluğun ışığına...
...yol verinceye kadar yürüyeceğiz.
Hiçbir insan, hiçbir efsane...
...hiçbir rahatsızlık bu Eylem'i durdurmayacak. Bunu yasaklıyoruz.
Biliyoruz ki...
...içimizdeki en iyiyi ve en iyilerimizi öldüren bu karanlıktır.
Jimmie Lee Jackson ya da James Reeb olsun...
...ya da dört masum küçük kız olsun...
...daha başlamadan vuruldular.
Bu karanlıktan ne zaman kurtulacağımızı sorabilirsiniz.
Erkek ve kız kardeşlerim bugün size söyleyeceğim...
...acılara ve göz yaşlarına rağmen özgürlüğümüz kapıdadır.
Yeryüzünde ezilen hakikat yeniden yükselecektir.
Ne zaman mı özgür olacağız? Yakında, hem de çok yakında.
Çünkü ne ekersen onu biçersin!
Ne zaman mı özgür olacağız? Yakında, hem de çok yakında.
Çünkü hiçbir yalan sonsuza dek yaşayamaz.
Ne zaman mı özgür olacağız? Yakında, hem de çok yakında.
Çünkü gözlerim Tanrı'nın gelişinin zaferini gördü!
Gazap üzümlerinin saklandığı yerde onları çiğniyordu.
İndirdiği korkunç hızlı kılıcının kaçınılmaz yıldırımı vardı.
Tanrı'nın gerçeği yürüyor.
Zafer! Şükürler olsun!
Tanrı'nın gerçeği yürüyor.
Çeviri: ladyas & hasangdr & Nehirin~ @sinyorladyas @hasangdr @Nehirin_